Калдуны, мачанка, бабка, зацірка, аладкі… Стравы нашай кухні, як песня, якая застаецца не толькі ў памяці, але і ў душы. Але ж, нягледзячы на ​​мудрагелістыя назвы стравы, яны зусім простыя — толькі гатуй, чаго душа просіць. Для гэтых прысмакаў прадукты знойдуцца нават у не самых запаслівых гаспадыняў. Бульба, шматок сала, трошкі капусты, морквы, цыбулькі, трохі тварагу альбо смятаны, лыжка мёду і горка мукі… Усё! Можна гатаваць! Паспрабуем? Прапануем некалькі рацэптаў ад нашых бабуль.

Салата з цёртай рэдзькі з яйкам

У сучаснай навуцы пра здаровае харчаванне рэдзька таксама лічыцца карысным прадуктам. Асабліва рэкамендуецца ўжываць яе ўзімку і ранняй вясной, пры авітамінозе, паколькі багатая на вітаміны і мінеральныя солі рэдзька дапамагае кампенсаваць іх дэфіцыт у арганізме.

Для прыгатавання вітамінавай салаты з рэдзькі спатрэбіцца:

• Рэдзька сярэдніх памераў – 2 шт.
• Яйкі – 2 шт.
• Смятана – 5 ст. л.
• Соль па смаку.

Рэдзьку неабходна ачысціць ад скуркі і заліць халоднай вадой так, каб яна цалкам пакрывала караняплоды. Так сыдзе лішняя горыч. Зварыць яйкі ўкрутую. Праз 15 хвілін рэдзьку дастаць з вады, злёгку абсушыць папяровым ручніком і нацерці на буйной тарцы. Ад яек для салаты спатрэбяцца толькі жаўткі, іх варта размяць альбо расцерці лыжкай і дадаць да цёртай масы. Салату соляць, старанна змешваюць, затым запраўляюць смятанай. Традыцыйна такая салата падаецца з пухлымі несалодкімі блінамі альбо з чорным хлебам.

Смажанікі – гэта смаката! Не блытайце іх са смажанкамі, гэта яшчэ смашней. Смажанікі традыцыйна гатуюць з бульбы.

Для прыгатавання смажанікаў спатрэбіцца:

• Бульба – 12 сярэдніх клубняў
• Цыбуля рэпчатая – 2 шт.
• Мука – 1 ст. л.
• Смятана – 6 ст. л.
• Тлушч – 3 ст. л.
• Соль па смаку
• Зеляніна (пятрушка, кроп).

Для пачатку неабходна старанна вымыць бульбу і зварыць яе ў мундзірах, затым астудзіць, ачысціць і разрэзаць уздоўж напалову. Адначасова, пакуль будзе варыцца бульба, можна заняцца соусам. Для гэтага здрабняем цыбулю і на лыжцы тлушчу абсмажваем да залацістага колеру. На іншай патэльні растопліваем тлушч, які застаўся, дадаем муку і, памешваючы, каб не падгарэла, смажым да крэмавага колеру. Пасля гэтага кладзем падсмажаную цыбулю і смятану, солім, добра змешваем і праварваем соус на невялікім агні на працягу 5-7 хвілін. Укладваем падрыхтаваную бульбу ў форму для запякання, заліваем зверху атрыманым соусам і адпраўляем хвілін на 20 у духоўку, разагрэтую да 180⁰С.

Перад тым, як падаваць на стол, смажанікі пасыпаюць здробненым кропам альбо пятрушкай. Ёсць і больш наядны варыянт смажанікаў – з даданнем сялянскай хатняй каўбасы альбо шкварак. У гэтым выпадку абыходзяцца без падліўкі. Адварваюць бульбу ў мундзірах, астуджаюць, чысцяць і наразаюць кубікамі. Дадаюць да яе здробненую правяленую хатнюю каўбасу ці скваркі (кавалачкі высмажанага да хрумсту сала), дробна нарэзаную рэпчатую цыбулю, здробнены корань пятрушкі, пару сталовых лыжак вады, траціну шклянкі сыроваткі, трохі соляць. Атрыманую масу дбайна змешваюць, выкладваюць у прыдатны для духоўкі посуд і адпраўляюць запякаць на паўгадзіны пры 180⁰С. Лепшым дадаткам да смажанікаў з каўбасой служаць маласольныя альбо салёныя агуркі і чорны хлеб. Між іншым, бульба ў гатаванні не такая простая, як гэта падаецца на першы погляд.

Каб стравы з бульбы атрымліваліся смачнымі і духмянымі, карыстайцеся парадамі:

• Лупіну з бульбы трэба здымаць як мага больш тонка, бо менавіта пад ёй утрымліваецца асабліва шмат бялкоў, вітамінаў і мінералаў. Выкарыстоўваюць для чысткі нож з нержавеючай сталі, бо ад судотыку з жалезам вітамін С разбураецца.
• Каб правільна зварыць бульбу, максімальна захаваўшы ў ёй карысныя рэчывы, смак і форму, яе кладуць у ваду, якая кіпіць, а не ў халодную. Трымаюць на сярэднім агні, а соляць за 5-10 хвілін да гатоўнасці.
• Каб бульба не разварылася і не страціла сваю форму, у ваду можна дадаць пару лыжак капуснага альбо агурочнага расолу альбо некалькі кропель воцату.
• Звараную ў мундзірах бульбу чысціць лягчэй, калі адразу пасля варкі абліць халоднай вадой.
• Калі вы задумалі прыгатаваць кіслую капусту на першае, спачатку кладзіце бульбу і толькі праз пэўны час – кіслую капусту. Калі зрабіць наадварот, бульба ў кіслай вадзе дрэнна разварыцца.
• Лаўровы ліст, пару зубкоў часнаку і парасончык кропу, укінутыя ў ваду пры варцы, надаюць бульбе незвычайна свежы і насычаны водар. А калі дадаць у кіпень лыжку сметанковага масла, гэта скароціць час гатавання бульбы.
• Са старой леташняй бульбы пюрэ таксама можа быць паветраным і пульхным. Але для гэтага неабходна дадаць да гарачай масы ўзбіты яечны бялок і добра перамяшаць.