Вадохрышча — апошняе свята каляднага цыкла: «Святое Хрышчэнне — і Калядам прашчэнне». Лічыцца, што на Вадохрышча, з паўночы да паўночы, вада набывае гаючыя ўласцівасці і захоўвае іх на працягу года. У гэты дзень асвячаецца вада, якая затым выкарыстоўваецца пры розных бытавых выпадках і здарэннях. Напрыклад, яе даюць выпіць хвораму, ёю апырскваюць новую хату перад тым, як засяліцца, і вуллі, каб лепш вяліся пчолы.

У народным календары дзень Вадохрышча быў адным з найважнейшых свят пачатку года. З гэтага свята завяршаліся Каляды. У некаторых месцах нельга было выносіць ваду з хаты (для хатніх жывёл ваду рыхтавалі загадзя). На Вадохрышча прыпадалі самыя вялікія маразы, пасля якіх зіма паступова паварочвалася на лета: «Трашчы не трашчы, прайшлі Вадохрышчы». Нашы продкі так прадказвалі надвор’е па гэтым дні: калі вельмі сцюдзёна, то ў жніво будзе вельмі горача. Але ўсе разумелі, што хутка вясна. У народзе казалі: «Трашчы мароз». У гэты дзень таксама раней пасціліся з раніцы, пакуль у хату з царквы не прынясуць асвячоную ваду і пакуль кожны член сям’і не вып’е крыху.

У Багаяўленне вадохрышчанскую ваду можна піць цэлы дзень. Але потым яе варта ўжываць нашча або па асаблівай неабходнасці (напрыклад, пры раптоўнай хваробе). Акрамя таго, у дзень свята мы крапім святой вадой усё жыллё, у тым ліку і прыхожыя месцы, і тыя памяшканні, дзе жывуць нашы хатнія жывёлы. Можна акрапіць і офіс, і месца вучобы, і аўтамабіль. А калі вы бачыце, што вады стала не так шмат, як хацелася б, — можна разбавіць яе простай чыстай вадой, і ўся яна будзе гэтак жа поўная боскай ласкі, як і раней, і гэтак жа не сапсуецца.

Таму зусім не варта надрывацца, выносячы з храма ў гэты дзень каністру на дзясятак-другі літраў. Дастаткова ўзяць невялікую бутэльку — і вады хопіць да наступнага Вадохрышча вам і вашым блізкім. Але і цудоўнае захаванне вадохрышчанскай вады не гарантавана чалавеку, які не будзе ставіцца да яе поўна глыбокай пашаны. Лепш пераліць ваду з пластыкавага посуду ў шкляную, і захоўваць яе побач з абразамі. Таксама і піць гэтую ваду трэба з малітвай, каб дар Гасподні быў нам на здароўе душы і цела.

Варажба на Вадохрышча

У вадохрышчанскі вечар дзяўчына павінна выйсці з дому і пайсці па вуліцы. Калі яна сустрэне на сваім шляху першага маладога і сімпатычнага мужчыну, вялікая верагоднасць, што сёлета яна выйдзе замуж. Калі мінак будзе старым, то замужжа яшчэ не хутка. На Вадохрышча акрамя традыцыйных навагодніх і калядных варожб, спрадвеку практыкавалі адмысловую варажбу — з куццёй. Сутнасць яе складалася ў тым, што варажбіткі, захапіўшы ў кубак гарачай куцці і схаваўшы яе пад фартухом або хусткай, беглі на вуліцу і першаму мужчыне, які з’яўляўся на шляху, шпурлялі ў твар куццёй, пытаючы яго імя. Яшчэ больш арыгінальны іншы выгляд адмысловай вадохрышчанскай варажбы: на куццю, пасля заходу сонца, дзяўчыны выходзілі на вуліцу галышом, кідалі снег праз плячо і затым слухалі — у якім баку пачуецца што-небудзь, у той бок і замуж выдадуць.

• Калі на Вадохрышча дрэвы пакрытыя інеем, увесну сеяць зімавую пшаніцу трэба ў той жа дзень тыдня — ураджай будзе багатым.
• Калі на Вадохрышча ідзе снег — да добрага ўраджаю.
• Калі на Вадохрышча ясна і холадна — да неўраджаю, засушлівага лета.
• Калі на Вадохрышча зорная ноч — будзе добры ўраджай арэхаў і ягад.
• Калі на Вадохрышча відаць шмат рыбы — будуць пчолы добра раіцца.
• Калі сабакі шмат брэшуць — да вялікай колькасці звяроў і дзічыны ў лесе.
• Каб даведацца, наколькі цёплым будзе астатак зімы, у ноч Куцці перад Вадохрышчам трэба проста паглядзець на неба.
• Калі зоркі свецяць ярка, лета будзе сухім і гарачым, а вясна пачнецца рана. Больш за тое, восень таксама будзе цёплай і зацяжнай. Таксама яркія зоркі на небе ў Вадохрышча кажуць аб тым, што год будзе спакойным, без палітычных ці эканамічных скалынанняў.
• Калі ў ноч Вадохрышча будзе поўня, то вясной трэба асцерагацца моцнага разліву рэк.
• Не вельмі добра, калі на Вадохрышча цёпла: прыметы гавораць аб тым, што ў гэтым годзе будуць праблемы са здароўем. Наадварот, калі на Вадохрышча шмат снега — гэта да моцнага здароўя.
• Калі ў Вадохрышча вы пачуеце брэх сабак — гэта абяцае добры фінансавы стан у новым годзе. Лічыцца, што сабакі клічуць на паляванне, якое абяцае выдатную здабычу.